خلیج فارس در اسناد تاریخی گنجینه رضوی

[ad_1]

ایسنا/ خراسان رضوی خلیج فارس در طول تاریخ نه تنها بخشی از ایران بوده و حاکمیت آن در دست ایرانیان بوده است، بلکه طبق تمامی منابع تاریخی موجود، این منطقه آبی به خلیج فارس معروف بوده است.

نام خلیج فارس از قدیمی‌ترین دوره‌های تاریخ تا دانشنامه‌های امروزی قرن بیست و یکم با تغییرات اندکی در خوشنویسی در کشورهای مختلف باقی مانده است. در زمان هخامنشیان، خلیج فارس با نام‌های «Sinus Persicus» و «Mara Persicum» شناخته می‌شد. این نام به تدریج وارد زبان های باستانی و جدید شد و ملت ها و مورخان، مورخان و جغرافی دانان این دریا را «دریای فارس»، «دریای فارس» و «خلیج فارس» نامیدند.

در آثار مورخان و جغرافی دانان مانند ابن فقیه در کتاب مختصر البلدان من بحار فارس یا بحر فارس، ابن خردادبه در کتاب المسالک و الممالک، یاقوت حموی در معجم البلدان و. اصطخری در کتاب المسالک و الممالک من البحر الفارس و ابن مسعود در مرو الجوهر و معادن التنبیه و الاشراف نیز به دریای پارس اشاره کرده که منابع آن نزد محققین جغرافیای خاص است. کتابخانه کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی.

از دیگر منابع این کتابخانه که به نام خلیج فارس اشاره دارد می توان به کتاب احسن التقاسم مقدسی، کتاب سوره الارض ابن حوقل، کتاب البداء و التاریخ، ابن مطهر و کتاب اشاره کرد. التفهیم از ابوریحان بیرونی.

نویسندگان معاصر عرب از جمله جرج زیدان و فیلیپ در کتاب های خود نام خلیج فارس را ذکر کرده اند و در فرهنگ المنجد که یکی از معتبرترین لغت نامه های عربی است نام خلیج فارس آمده است.

در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی چندین نسخه خطی به قدمت حدود صد سال وجود دارد که توضیحات مهمی در مورد نام خلیج فارس ارائه می دهد.

کتاب المسالک و المالک اثر جغرافی دان معروف ایرانی، ابواسحق ابراهیم بن محمد اصطخری است که در قرن چهارم هجری قمری به زبان عربی نوشته شده و از نخستین آثار جغرافیایی مسلمان به شمار می رود. این کتاب شامل توصیف کامل پادشاهی اسلامی از جمله سرزمین های مسلمان شمال آفریقا، سرزمین های عرب و کل فلات ایران در آسیای مرکزی است.

این کتاب به فارسی ترجمه شده و یکی از نسخه های خطی آن در مخزن نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری می شود. این ترجمه فارسی المسالک و الممالک توسط ابواسحق ابراهیم بن محمد فارس اصطخری معروف به کرخی، مترجم مجهول الهویه، نوشته شده است، اما همان ترجمه ای است که ایرج افشار در سال 1940 به چاپ رسانده است. در بیشتر این منابع تاریخی، خلیج فارس را دریای پارس، دریای پارس، دریای عجم یا خلیج عجم می گویند.

یکی از این اسناد مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی که به خلیج فارس اشاره دارد، عهدنامه ای است که در سال 1238 هجری قمری بین محمد زکیخان سردار ایرانی و مرز انگلیس با هند منعقد شد که در آن همکاری برای برقراری امنیت برقرار شد. در مورد بنادر و جزایر واقع در خلیج فارس و توافق بر سر حضور نیروهای انگلیسی در آن مناطق بحث می شود.

خلیج فارس آبراهی هلالی شکل به مساحت ۲۳۲۸۵۰ کیلومتر مربع است که در جنوب ایران واقع شده و پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان است.

با توجه به اهمیت استراتژیک خلیج فارس، جمهوری اسلامی ایران در سال 1384 به منظور حفاظت از میراث فرهنگی و معنوی خلیج فارس و به رسمیت شناختن آن، 10 اردیبهشت را در تقویم رسمی کشور به عنوان روز ملی خلیج فارس نامگذاری کرد.

انتهای پیام/

[ad_2]
Source link

درباره ی admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.